Katten zijn meesters in het verbergen van stress. Ze laten zelden iets merken totdat het al een tijdje speelt. Weten waar je op moet letten, maakt het verschil tussen vroeg ingrijpen en te laat zien wat er al lang aan de hand was.
Gedragsveranderingen die stress bij katten verraden
Gedraagt je kat zich opeens anders? Dat is zelden toeval. Katten uiten stress bijna altijd via gedrag, soms plotseling en opvallend, soms zo subtiel dat je het weken over het hoofd ziet.
Verstopgedrag.
Een kat die zich plotseling veel verstopt, voelt zich onveilig. Verstoppen is een instinctieve manier om zichzelf te beschermen. Let op een patroon: trekt ze zich vaker terug dan normaal, of reageert ze schuw op jou of andere huisgenoten? Mijn katten reageren al op het geluid van een busje dat voor de deur stopt, omdat ze weten dat de deurbel dan soms gaat en er vreemde mensen over de vloer komen. Als de bel niet gaat, zijn ze in no-time weer zichtbaar. Geen stress dus. Zo precies werkt dat systeem.
Overmatig poetsen.
Katten verzorgen zichzelf graag, maar dwangmatig poetsen op steeds dezelfde plekken is iets anders. Als er kale plekken ontstaan op de buik of poten, is er iets aan de hand. Sluit bij twijfel altijd eerst een medische oorzaak uit bij de dierenarts.
Verandering in eetlust of onzindelijkheid.
Een gestreste kat kan minder eten, maar ook juist meer. Beide zijn signalen. Buiten de bak plassen is geen pestgedrag, het is territoriaal gedrag als reactie op onveiligheid. Ook hier geldt: laat een medische oorzaak uitsluiten voordat je conclusies trekt. Een kat die meer dan een dag niet eet, heeft direct aandacht nodig van een dierenarts.
Agressie of prikkelbaarheid.
Een normaal kalme kat die plotseling uitvalt naar mensen of andere dieren, voelt zich bedreigd. Blazen, uithalen, bijten als nieuw gedrag zijn duidelijke signalen. Zorg dat er altijd een plek is waar ze zich terug kan trekken zonder gestoord te worden.
Lichaamstaal van een gestreste kat
Gedrag vertelt het verhaal. Lichaamstaal vertelt de onderstroom.
Verwijde pupillen.
Een van de meest directe signalen. Verwijde pupillen wijzen op verhoogde alertheid, angst of stress. Kijk of het gepaard gaat met een gespannen houding of een ingetrokken staart.
Laag bij de grond blijven.
Een kat die zich onveilig voelt, maakt zichzelf klein. Platliggende oren, ingetrokken staart, buikschuivend door de kamer. Loki, een van mijn katten, is van nature vrij angstig aangelegd. Bij een onbekend geluid schiet hij regelrecht naar boven in de kast. Niet langzaam of voorzichtig. Gewoon in één streep naar boven. Zodra hij zich weer veilig voelt, komt hij naar beneden voor zijn knuffels. Zo simpel en zo precies werkt dat systeem.
Versnelde ademhaling.
Moeilijker te zien, maar een duidelijk signaal, zeker in nieuwe of onbekende situaties. Als je kat sneller ademt zonder fysieke inspanning, is er iets wat haar systeem activeert.
Wat het gedrag van je kat je over jezelf vertelt
Stress bij katten komt zelden uit het niets. Katten pikken de spanning in een ruimte op, lang voordat jij haar hebt benoemd. Ze reguleren wat er in het systeem hangt. Dat betekent dat als de stresssignalen bij je kat aanhouden, het de moeite waard is om ook naar de eigen onderstroom te kijken.
Niet als schuldvraag. Wel als ingang.
