Een verhuizing is voor de meeste mensen een spannende tijd. Een nieuw (t)huis, nieuwe buurt en buren en misschien zelfs wel een nieuwe stad of een ander land. Er is zoveel te doen en te regelen: verhuisdozen inpakken, transport regelen, verhuisberichten sturen etc. En ondertussen loopt je kat tussen alle verhuisdozen door om deze te inspecteren en begrijpt er ondertussen niets van. Waarom gaat zijn favoriete speeltje nu in een doos?
Waar jij een toekomst ziet, ziet je kat vooral dat alles verandert. Zijn vaste plek onder de kast is weg. De geur van het huis is weg. Het geluid van de buurman die elke ochtend zijn auto start, weg. Voor een dier dat zijn veiligheid grotendeels ontleent aan herkenning en herhaling, is dat een enorme schok, ook al is het nieuwe huis objectief gezien fijner, ruimer of rustiger.
Wat doet een verhuizing met je kat?
Een verhuizing is voor je kat een opeenstapeling van stress. Tijdens de voorbereidende periode verandert het oude huis in een opslagplaats. Daarna de reis naar het nieuwe huis, en de meeste katten zijn geen fan van verplaatsing. Dan volgt het nieuwe huis dat in eerste instantie ook nog rommelig is door alle dozen die uitgepakt moeten worden en meubels die hun vaste plek nog moeten vinden. En hun personeel is meestal ook niet hun meest relaxte zelf. Alles in hun zenuwstelsel schreeuwt: dit.is.niet.veilig!
De meest voorkomende reacties op een verhuizing zijn buikschuivend door de kamer heen, zich verstoppen, minder eten of drinken, harder en vaker miauwen, of juist ongewoon stil worden. Het komt voor dat sommige katten (tijdelijk) buiten de kattenbak plassen.
Bij de meeste katten zakt die onrust binnen een paar dagen tot enkele weken vanzelf. Bij andere katten duurt het langer, en dat heeft niet per se met de nieuwe woning te maken, maar met wie die kat is.
Wat is de 3-3-3 regel bij een verhuizing met je kat?
De 3-3-3 regel geeft een indicatie van hoe lang het gemiddeld duurt voordat je kat weer zijn oude, vertrouwde zelf is: drie dagen om te overleven, drie weken om te wennen, drie maanden om zich weer thuis te voelen. De ene kat doorloopt deze fases sneller dan de andere.
Hoe reageert een kat de eerste 3 dagen na een verhuizing?
Deze staan vaak in het teken van stress en onrust. Je kat is totaal overrompeld door alle nieuwe geuren, indrukken en ervaringen. Het is heel normaal dat je kat zich gaat verstoppen en van onder het bed de nieuwe omgeving tot zich neemt. Die eerste fase bestaat uit observeren en overleven.
In 2023 zijn wij met onze drie katten verhuisd van de Randstad naar Zeeuws-Vlaanderen. Alle drie reageerden ze anders op de reis en het ontdekken van het nieuwe huis. Loki wist direct een verstopplek te vinden onder de keukenkastjes. Hij heeft een sensor voor veilige verstopplekjes. Daarna kroop hij in de kledingkast op de slaapkamer. Tamba schuifelde buikschuivend door de woonkamer op de eerste dag. Veelal miauwend. En Vico? Die liep snuffelend een rondje door de woonkamer en kroop toen op een stoel om een dutje te doen.
Wat jij kunt doen om je kat te ondersteunen? Allereerst blijf zelf zo ontspannen als mogelijk. Je kat reageert ook op jouw staat van zijn. Als jij als een kip zonder kop door de toko rent, dan heeft dat een directe weerslag op je kat. Daarnaast kun je overwegen om je kat kamer voor kamer te laten ontdekken. Begin met een kleine(re) kamer waarin zijn oude vertrouwde kattenmandje, voer- en waterbak staat en uiteraard de kattenbak. Je doet je kat geen plezier door nu alles te vervangen met nieuwe exemplaren. Hij haalt veiligheid uit de vertrouwde geurtjes. Geef je kat de ruimte om dit proces door te gaan. Accepteer dat dit is wat het is en dat dit na verloop van tijd beter wordt. Ga af en toe bij je kat in de ruimte zitten en forceer niets. Door gewoon aanwezig te zijn help je je kat en reguleer je zijn zenuwstelsel.
Hoe lang duurt het voordat een kat gewend is aan een nieuw huis?
In de eerste 3 weken na de verhuizing gaat je kat steeds meer het huis ontdekken en vertrouwen. Hij leert de nieuwe routines en patronen en je zult zien dat je kat meer en meer weer zijn oude en vertrouwde zelf laat zien. De stress en onrust wordt steeds minder bij je kat.
Om je kat te ondersteunen tijdens deze periode kun je een vaste routine hanteren. Vaste tijden om eten te geven, aanwezig te zijn bij je kat of als deze dat al wil, op vaste momenten te spelen. Uit routine halen veel katten een gevoel van veiligheid. Ook kun je het territorium van je kat geleidelijk vergroten door hem het huis stap voor stap te laten ontdekken, in plaats van in één keer alle deuren open te zetten. Let op: dit is niet voor iedere kat de juiste keuze.
Wij kozen er juist voor om het hele huis direct beschikbaar te maken voor onze katten, en verderop in dit artikel leg ik uit waarom dat voor onze katten het beste was.
Wanneer is een kat weer volledig ontspannen na een verhuizing?
Na ongeveer drie maanden voelt je kat zich weer volledig ontspannen en maakt hij weer deel uit van het nieuwe (t)huis. Alle hoeken en gaten heeft je kat verkend en ook heeft hij nieuwe plekjes gevonden om veilig te slapen.
Zelf hebben we gemerkt dat de eerste rust terug kwam toen onze meubels in huis stonden. Vertrouwde geuren mengden zich met de nieuwe. En na twee maanden waren onze katten weer blij en ontspannen. De tijdspanne van fase 3 kan dus wat fluctueren.
Waarom heeft niet elke kat dezelfde ondersteuning nodig tijdens een verhuizing?
Hier komt Mammalian Design om de hoek kijken, het systeem waarmee ik werk om te begrijpen hoe een kat is bedraad. Want niet elke kat verwerkt verandering op dezelfde manier, en dat zit dieper dan karakter alleen. Het Mammalian Design kun je zien als de gebruiksaanwijzing van je kat, waarvan je niet wist dat je ‘m nodig had. In het artikel: ‘Mammalian Design: wat het is en waar komt het vandaan?’ vertel ik je daar meer over.
Zoals ik hierboven al schreef hebben onze 3 katten specifieke kenmerken (poorten) waardoor dichte deuren een no-go zijn. Loki en Tamba willen zelf kunnen bepalen waar ze zijn en krabbelen als een malle aan deuren die gesloten zijn. Die stoppen niet eerder dan dat die deur open gaat. Vico daarentegen heeft de eigenschap dat hij wil weten waar iedereen uithangt. Als ik bijvoorbeeld aan de andere kant van de deur zit en hij kan me niet zien, dan is er paniek in de tent. Deze informatie haal ik dus uit het design van onze katten.
Wanneer je kat veiligheid haalt uit vaste routines en of aanwezig zijn
Daarnaast kun je bijvoorbeeld zien in het design of je kat veiligheid haalt uit vaste routines en patronen. Dan kun je je kat dus het beste ondersteunen met op vaste tijden (en plekken) voeren, knuffelen en spelen bijvoorbeeld. Ga in die periode van 3 maanden na de verhuizing ook niet over op bijvoorbeeld ander voer of kattenbakkorrels, dat kan een extra factor van stress zijn omdat iets dat wel vertrouwd was ook verandert. Rust en routine helpen een kat met deze behoefte aan voorspelbaarheid en routine.
En een kat die zijn veiligheid vooral bij jou als personeel haalt, kan juist gebaat zijn bij extra nabijheid in de eerste dagen. Even wat meer tijd op schoot (als deze zelf bij je op schoot springt), even wat meer aanwezig zijn in de kamer waar hij zich verstopt, zonder hem daarbij te dwingen tot contact. Gewoon zitten op de grond met hem onder de kast kan al voldoende zijn.
Wat kun je in de praktijk doen tijdens een verhuizing met je kat?
Een paar dingen die voor de meeste katten helpen, ongeacht hun specifieke design:
Zorg dat zijn bekende spullen voor hem beschikbaar zijn: mand, voer- en waterbak, krabpaal, kattenbak, een kledingstuk met jouw geur erop.
Wees zelf aanwezig. Gun jezelf ook dat momentje van even niksen door bij je kat te gaan zitten en misschien zachtjes met hem te praten. Goed voor zijn zenuwstelsel, maar ook voor de jouwe. Een verhuizing is ook voor jou geen kattenpis en heeft een behoorlijke impact op je stresslevels.
Geef je kat de tijd om zelf te kiezen wanneer hij tevoorschijn komt. Verstoppen is geen probleem dat opgelost moet worden, het is een fase die vanzelf overgaat zodra de nieuwe omgeving vertrouwd genoeg aanvoelt.
Hoe lang moet je een kat binnenhouden na een verhuizing?
Houd je kat sowieso 6 weken binnen na een verhuizing. Zodat je kat het huis echt goed in z’n neus heeft zitten en de weg weer terug weet te vinden als deze na die 6 weken op strooptocht gaat. Wanneer je een afgeschermde tuin hebt of een kattenren, dan kun je natuurlijk de ren of tuin meenemen in de verkenningstocht van je kat.
Wanneer moet je je zorgen maken over aanhoudende stress bij je kat na een verhuizing?
Duurt de onrust weken tot maanden, of blijft je kat gedrag vertonen dat niet vanzelf minder wordt, dan is het de moeite waard om verder te kijken dan alleen ‘hij is aan het wennen’. Soms speelt er meer, bijvoorbeeld een kat die zijn veiligheid heel specifiek uit territorium haalt of in een nieuw huis zonder buitentoegang echt vastloopt, of een kat wiens band met jou is verstoord doordat hij het gevoel heeft dat jij tijdens de chaos van de verhuizing minder aanwezig was.
Weten wat jouw kat specifiek nodig heeft, in plaats van algemene tips die soms wel en soms niet aanslaan, begint bij het kennen van zijn design. Dan weet je niet alleen dát hij onrustig is, maar ook waarom, en wat voor hem het verschil maakt tussen wennen en vastlopen. In de Mini Katten Code vind je de volledig uitgewerkte ‘gebruiksaanwijzing’ van je kat, zodat je handvatten hebt wat je kat precies nodig heeft. En jullie beiden zo goed en ontspannen als mogelijk door deze verhuisperiode heen komen.
